Megchelen

Megchelen is een kerkdorp in de gemeente Oude IJsselstreek en ligt in het zuidelijkste puntje van de Achterhoek, direct aan de Duitse grens. Het dorp wordt aan drie kanten door Duitsland omsloten. Rond Megchelen ligt een landelijk gebied met weilanden, akkers, bos, oude boerderijen en rustige landwegen.

De geschiedenis van Megchelen gaat ver terug. Archeologische vondsten wijzen op bewoning in de Romeinse tijd en ook uit de Karolingische periode zijn vondsten bekend. Het dorp werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar getroffen en speelde daarna een belangrijke rol bij de opvang van dwangarbeiders uit het Duitse Rees. Deze geschiedenis is op verschillende plaatsen in en rond Megchelen terug te vinden.

Huis Landfort

Huis Landfort is een historische buitenplaats aan de rand van Megchelen, vlak bij de Duitse grens. De geschiedenis van het landgoed gaat terug tot 1434. Het huidige landhuis werd in 1823-1827 gebouwd. Landschapsarchitect Johan David Zocher jr. ontwierp het park met slingerende paden en waterpartijen rond het huis.

De buitenplaats bestaat uit het landhuis, het landschapspark, een moestuin, boomgaard en verschillende bijgebouwen. Bij de restauratie zijn de historische moestuin en de 90 meter lange leifruitmuur teruggebracht. In de moestuin worden groenten, kruiden en fruit geteeld en in de boomgaard groeien historische fruitrassen. Een bijzonder element in het park is de Ottomaanse duiventil.

Tussen 2017 en 2023 zijn Huis Landfort en de tuinen grondig gerestaureerd. Het landhuis is opnieuw ingericht met historische stijlkamers en kunstvoorwerpen. Tijdens de openstellingen kunnen bezoekers het huis, het park en de tuinen bekijken. Er worden ook rondleidingen georganiseerd.

Meer informatie over het Huis Landfort

Resten van Slot Zwanenburg

Aan de Zwanenburgseweg bij Megchelen liggen de resten van Slot Swanenburg, een kasteel waarvan de geschiedenis teruggaat tot het laatste kwart van de dertiende eeuw. Het kasteel bestond uit een hoofd- en voorburcht en werd in de loop van de eeuwen verschillende keren uitgebreid. In 1900 werd het kasteel afgebroken.

Van het kasteel is een vrijwel verdwenen restant van een ronde hoektoren van de voormalige voorburcht bewaard gebleven. De toren staat als een klein restant in het weiland en is vanaf de openbare weg te bekijken. Het kasteelterrein en de overgebleven toren zijn aangewezen als rijksmonument.

Meer informatie over Kasteel De Swanenburg - Megchelen

De Moezeköttel

De Moezeköttel aan het Asbroek is de enige bewaard gebleven noodwoning uit de wederopbouwperiode van Megchelen. Tijdens de bevrijding in maart 1945 werden veel huizen en boerderijen in het dorp verwoest. In de jaren daarna werden 71 noodwoningen gebouwd. De Moezeköttel was daarvan het kleinste type, met slechts één slaapkamer.

In het najaar van 1945 trok de familie Roes in de noodwoning. Daarna woonden er tot 1966 nog twee andere gezinnen. De woning had aanvankelijk geen elektriciteit of waterleiding. Water kwam uit een pomp bij het achterhuis van de voormalige boerderij en voor verlichting werd een petroleumlamp gebruikt. Later werd de woning aangepast en kwamen er elektriciteit en waterleiding.

In 1967 werd de noodwoning onderdeel van het naastgelegen boerenbedrijf en werd zij als stal gebruikt. In 2013 begonnen vrijwilligers met de restauratie. De woning is opnieuw ingericht en laat zien hoe een klein gezin in de eerste jaren na de oorlog woonde. Bij de woning staat een bezoekersruimte met informatie over de geschiedenis en de bewoners. De Moezeköttel is van april tot en met september geopend voor bezoekers en groepen kunnen op afspraak worden rondgeleid.

Meer informatie over De Moezeköttel

Sint Martinuskerk

De Sint Martinuskerk aan de Pastoor Mölderstraat werd gebouwd in 1934-1935 naar ontwerp van architect Joh. H. Sluijmer. De driebeukige kruiskerk kwam in de plaats van de kerk die hier sinds 1855 stond. Het gebouw heeft een ongelede toren met een hoge naaldspits en is een opvallend gebouw in het centrum van Megchelen.

De kerk werd in 2018 aan de eredienst onttrokken. Het gebouw wordt sindsdien niet meer gebruikt voor reguliere kerkdiensten. Bij bijzondere gelegenheden en openstellingen kan de kerk wel voor bezoekers toegankelijk zijn. De kerk is vanaf de openbare weg te bekijken.

Protestantse kapel

De Protestantse kapel aan de Koninginneweg 2 is een van de oudste gebouwen van Megchelen. Op deze plaats wordt al in 1411 een kapel vermeld. Het huidige witgepleisterde zaalkerkje heeft een eenvoudige vorm met een driezijdige sluiting en een kleine toren. De toren dateert uit 1776.

De kapel heeft niet altijd alleen als kerk gediend. Tot 1862 werd het gebouw ook als school gebruikt. In de toren hangt een klok uit 1787 en in de kerk staat een orgel uit 1870. Het gebouw is in 1967 aangewezen als rijksmonument.

De kapel staat in het centrum van Megchelen en is van buiten te bekijken. De ouderdom, de eenvoudige bouw en de bijzondere geschiedenis als kerk en school maken het gebouw een opvallend historisch punt tijdens een wandeling door het dorp.

Natuur rond Megchelen

Het buitengebied van Megchelen biedt veel ruimte voor natuur. Weilanden, bossen, houtwallen en het kleinschalige grenslandschap zorgen voor een afwisselende omgeving waarin veel planten en dieren hun leefgebied vinden.

In het open landschap zijn regelmatig weidevogels en roofvogels te zien. Ook reeën worden in de rustige omgeving rond Megchelen regelmatig waargenomen. De combinatie van rust, ruimte en natuur maakt het grensgebied aantrekkelijk voor wandelaars, fietsers en natuurliefhebbers.

Liberation Route Europe

Megchelen speelt een bijzondere rol in de geschiedenis van de bevrijding van de Achterhoek. Op 28 maart 1945 werd het dorp bevrijd en daarmee was Megchelen een van de eerste Nederlandse plaatsen ten noorden van de Rijn die door de geallieerden werd bereikt.

Tijdens de laatste maanden van de oorlog waren Nederlandse mannen als dwangarbeider ondergebracht in het kamp bij Rees, net over de Duitse grens. Inwoners van Megchelen trokken de grens over om voedsel en andere hulp te brengen aan de daar gevangen Nederlanders. Een deel van hen werd uiteindelijk uit het kamp weggehaald en naar Megchelen gebracht.

De Liberation Route Europe besteedt in Megchelen aandacht aan deze gebeurtenissen. Bij het Dorpsplein is een Liberation Route-audiospot waar bezoekers het verhaal van de bevrijding en de hulp aan de dwangarbeiders kunnen beluisteren.

Wandelen en fietsen rond Megchelen

Vanaf TOP Megchelen aan het Oranjeplein starten verschillende wandel- en fietsroutes door het grensgebied. De routes voeren door het landelijke gebied rond Megchelen en verbinden het dorp met historische plekken zoals Huis Landfort en De Moezeköttel.

De Landfortroute is een wandelroute van 8,9 kilometer. De route loopt over landwegen door het open landschap en komt langs De Moezeköttel en Huis Landfort. Wie verder wil wandelen, kan ook kiezen voor langere routes door het grensgebied.

Ook voor fietsers zijn er routes die vanuit Megchelen het grensgebied in gaan. Zo voert de TOP-route Megchelen-Bruggenhütte door Nederland en Duitsland en langs verschillende historische plekken in het grensgebied.

Eten en drinken in Megchelen

In Megchelen is Café-Restaurant Jan ter Voert gevestigd aan het Oranjeplein. Hier zijn koffie, drankjes, lunch en maaltijden verkrijgbaar.

Overnachten in Megchelen

In Megchelen zijn verschillende mogelijkheden om te overnachten. Er zijn bed & breakfasts, campings, vakantieverblijven en mogelijkheden voor camperaars.