Steenderen
Steenderen ligt aan de oostkant van de IJssel in de gemeente Bronckhorst. Het dorp ontstond rond het jaar 1000 op een hoger gelegen rug langs de rivier en ligt midden in een open landschap van weilanden en akkers. De IJssel heeft hier eeuwenlang het landschap en het leven bepaald. In 1046 werd Steenderen voor het eerst vermeld als Steenre. Het dorp groeide uit tot het centrum van een agrarisch gebied langs de rivier en heeft nog altijd een landelijk karakter.
Remigiuskerk
De Remigiuskerk staat aan de Dorpsstraat in het centrum van Steenderen. Het is een laatgotische kerk met een driebeukig schip en een westtoren. De oudste delen van de toren dateren uit de veertiende eeuw en het koor werd in de vijftiende eeuw gebouwd. In de zestiende eeuw kreeg het schip twee zijbeuken. De kerk is daarmee een van de belangrijkste historische gebouwen van Steenderen.
In 1782 sloeg de bliksem in de toren en ontstond een grote brand. Behalve de kerk gingen ook de school en drie woonhuizen verloren. Bij de herbouw in 1783 werden de stenen gewelven verwijderd en kwamen het middenschip en de zijbeuken onder één dak. De toren werd ongeveer vier meter lager en kreeg een nieuwe spits. Op 1 februari 1784 werd de eerste kerkdienst in de herbouwde kerk gehouden. Tijdens de restauratie in de jaren zestig werden onder de kerk de fundamenten van een veel kleinere, oudere kerk ontdekt.
De Remigiuskerk is sinds 1966 een rijksmonument en is eigendom van Stichting Gelderse Kerken. Van 25 april tot en met 25 september 2026 is de kerk iedere vrijdag van 13.30 tot 16.00 uur geopend voor bezoekers. De kerk wordt daarnaast gebruikt voor exposities, concerten en andere activiteiten. De Remigiuskerk staat aan de Dorpsstraat 20.
Sint-Willibrorduskerk
Aan de Bronkhorsterweg staat de Sint-Willibrorduskerk, een rooms-katholieke kerk die tussen 1862 en 1864 werd gebouwd. De kerk werd ontworpen door architect H.J. Wennekers en heeft een hoge toren en een karakteristieke neoromaanse vorm. De kerk werd op 16 augustus 1864 in gebruik genomen. In 1887 werden de gebrandschilderde ramen van glazenier F. Nicolas aangebracht.
In de loop van de tijd werd de kerk verschillende keren aangepast. In 1960 kwamen er een nieuwe sacristie en een nieuw priesterkoor. Ook verschillende onderdelen van het historische interieur zijn bewaard gebleven. De Sint-Willibrorduskerk werd op 14 januari 2024 aan de eredienst onttrokken en is sindsdien niet meer als kerk in gebruik.
De kerk is momenteel niet regulier voor bezoekers geopend. Tijdens een wandeling door Steenderen kun je het gebouw wel van buiten bekijken. De Sint-Willibrorduskerk staat aan de Bronkhorsterweg 2.
Spijker
Aan de Spaensweertweg staat de Spijker, een van oorsprong zestiende-eeuws huis dat deel uitmaakt van een boerderij. Het gebouw is een sterk verbouwd restant van het voormalige kasteel Oud Spaensweert, dat hier in de middeleeuwen stond. De Spijker ligt op een verhoging in het landschap en is een van de weinige overgebleven herinneringen aan het voormalige kasteel.
Oud Spaensweert was een Gelders leen en wordt al in de veertiende eeuw met een kasteel bij Steenderen vermeld. In de loop van de eeuwen veranderde het gebouw verschillende keren en verdween het grootste deel van het kasteel. Rond de Spijker zijn nog resten van de vroegere droge gracht zichtbaar, waardoor de historische ligging van het kasteel herkenbaar is gebleven.
De Spijker is particulier bezit en kan niet van binnen worden bezocht. Het gebouw staat aan de Spaensweertweg 2 en is vanaf de openbare weg te bekijken. De plek ligt vlak bij de Bronkhorster Molen en kan daardoor worden opgenomen in een wandel- of fietstocht door het landschap rond Steenderen.
Bronkhorster Molen
Aan de Spaensweertweg, net buiten Steenderen, staat de Bronkhorster Molen. Deze ronde stenen beltmolen werd in 1844 gebouwd nadat een oudere standerdmolen op deze plek in datzelfde jaar was afgebrand. De molen werd gebouwd als korenmolen en staat op een verhoging in het open landschap.
De geschiedenis van de molen gaat terug tot de tijd waarin de heren van Bronckhorst het recht op het gebruik van de wind bezaten. Tot 1795 moesten inwoners van Bronkhorst hun graan bij de molen laten malen. De huidige molen bleef tot kort na de Tweede Wereldoorlog als maalwerktuig in gebruik. In 1989 werd de molen ingrijpend gerestaureerd en in 1990 opnieuw feestelijk in gebruik genomen.
De Bronkhorster Molen is tegenwoordig maalvaardig en wordt op vrijwillige basis gebruikt om graan te malen. De molen staat aan de Spaensweertweg 1 en is onderdeel van het landschap tussen Steenderen, Bronkhorst en de IJssel. Wanneer de molen draait, is deze ook te bezichtigen.
Tegelwandelroute Steenderen
Door het centrum van Steenderen loopt een historische wandelroute van ongeveer 3,2 kilometer. Langs de route liggen zeventien grote granieten fototegels van 50 bij 50 centimeter in de trottoirs. Op de tegels staan oude foto's van de plek waar je loopt, met een korte beschrijving. Zo zie je tijdens de wandeling hoe Steenderen er vroeger uitzag.
De route voert langs plekken waar vroeger onder meer het landhuis Bramelstede, verenigingsgebouw Concordia, het zomerverblijf Buitenlust en twee molens stonden. Ook gebouwen die nog bestaan en oude straatbeelden zijn in de route opgenomen. De tegels laten daardoor niet alleen verdwenen gebouwen zien, maar ook veranderingen in het dorp.
De Tegelwandelroute begint bij de hoek van de Dorpsstraat en de J.F. Oltmansstraat. De wandeling volgt de trottoirs in het centrum en is geschikt voor rolstoelgebruikers en mensen die met een rollator lopen. Een routebeschrijving en extra informatie over de historische plekken zijn beschikbaar via de Tegelroute.
Plantenbos
Het Plantenbos ligt aan de rand van Steenderen en is een dorpsbos waar je een korte wandeling kunt maken. Het bos bestaat uit een ouder deel dat oorspronkelijk bij Huize Landlust hoorde en een later aangelegd deel. Door de afwisseling van bos, open plekken en het uitzicht over de weilanden is het een mooie plek voor een wandeling vlak bij het dorp.
Tijdens een wandeling kom je langs een historische zomerdijk en verschillende bosgedeelten. Op een open plek staat een bankje met uitzicht over de velden en in het bos ligt een paddenpoel. Het wandelpad is ongeveer een kilometer lang en is aangelegd als rondwandeling.
Het Plantenbos is vrij toegankelijk en ligt aan de Landlustweg in Steenderen. Het bos is geschikt voor een korte wandeling en kan ook worden opgenomen in een langere wandeltocht door het buitengebied van Steenderen.
Wandelen en fietsen rond Steenderen
Steenderen is een goed vertrekpunt voor wandel- en fietstochten door het landschap langs de IJssel. Vanuit het dorp lopen routes richting Bronkhorst, Rha en het buitengebied. Onderweg kom je langs weilanden, oude rivierlopen, boerderijen en dijken. De combinatie van het open landschap en de vele landwegen maakt de omgeving geschikt voor een rustige wandel- of fietstocht.
Een van de wandelmogelijkheden is de Oltmansroute van ongeveer 5,5 kilometer. Deze route voert vanuit Steenderen door het open IJssellandschap en komt langs de Bronkhorster Molen, de Vreekolk en de Molenkolk. Ook de langere Van molen tot molenroute loopt door het gebied tussen Steenderen, Rha en Bronkhorst. Langs de routes zijn de oude rivierlopen en het landschap rond de IJssel goed te zien.
Ook op de fiets kun je vanuit Steenderen verschillende kanten op. Via knooppunten en landelijke wegen zijn onder meer Bronkhorst, de IJssel en de omliggende dorpen te bereiken. De routes kunnen gemakkelijk worden gecombineerd met een bezoek aan de Bronkhorster Molen en het historische centrum van Bronkhorst.
Eten en drinken in Steenderen
In Steenderen zijn verschillende mogelijkheden om iets te eten of te drinken. In het centrum kun je terecht voor een drankje, lunch, maaltijd of een snelle hap. Ook tijdens een wandel- of fietstocht door de omgeving zijn er mogelijkheden om onderweg iets te eten of te drinken.
- Hotel Café Zaal Heezen
- Big Bread Kitchen Steenderen
- Pizzeria La Contea
Overnachten in Steenderen
Wie langer in Steenderen wil blijven, kan kiezen uit verschillende overnachtingsmogelijkheden. Er zijn bed & breakfasts in het dorp en in het buitengebied en een camperplaats voor wie met de camper reist. Vanuit deze accommodaties kun je Steenderen en het landschap rond de IJssel gemakkelijk verkennen.
- B&B Bij Bronckhorst
- B&B De Ark
- B&B van Duin
- Camperplaats Landlust
