Gelselaar

Gelselaar is een karakteristiek dorp in de gemeente Berkelland, op de grens van Gelderland en Overijssel. Het dorp heeft zijn historische opbouw goed behouden. Rond de kerk liggen oude boerderijen en erven, terwijl rondom het dorp de open essen en het Achterhoekse coulisselandschap liggen. Sinds 2013 heeft Gelselaar de status van beschermd dorpsgezicht.

Beschermd dorpsgezicht

Gelselaar is samen met de omliggende essen aangewezen als rijksbeschermd dorpsgezicht. De waarde zit niet alleen in de oude gebouwen, maar vooral in de samenhang tussen de dorpskern, de boerderijen aan de rand van de essen en het landschap eromheen.

In Gelselaar is daardoor nog goed te zien hoe een agrarische nederzetting zich in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw heeft ontwikkeld. De ligging van de boerderijen, de wegen en de open essen vertellen samen dat verhaal.

De kerk van Gelselaar

Midden in Gelselaar staat aan de Driessenweg de Hervormde kerk, een waterstaatskerk uit 1841. De kerk werd gebouwd op de plaats van een oudere kapel die hier al sinds ongeveer 1440 stond. Van die voorganger zijn nog resten onder het huidige kerkgebouw aanwezig.

De huidige kerk is een eenvoudig negentiende-eeuws gebouw en staat op een rustige plek in het hart van het dorp. In het interieur zijn onder meer de oude preekstoel en twee luidklokken uit de periode van de vroegere kapel bewaard gebleven.

Gelselaar, het Ganzendorp

Gelselaar staat bekend als het Ganzendorp. In het broekland rond het dorp werden vroeger op grote schaal ganzen gehouden voor vlees, eieren, veren en dons. Deze ganzenhouderij was lange tijd een belangrijke bron van inkomsten voor de inwoners.

De geschiedenis is nog zichtbaar in het dorp. Aan de Jonkerenlaan ligt een ganzenweide en in het dorp staat een bronzen beeld van drie ganzen. Op het terrein van de voormalige havezate Bevervoorde is bovendien een groot ganzenbordspel te vinden. Jaarlijks wordt in Gelselaar ook een ganzenmarkt gehouden.

't Jonkeren

Aan de Jonkerenlaan ligt het terrein van de voormalige havezate Bevervoorde, ook bekend als Mensinck en 't Jonkeren. Het adellijke huis stond hier al in de middeleeuwen en raakte in de achttiende eeuw in verval. In de Franse tijd werd het afgebroken.

Van het huis is boven de grond niets bewaard gebleven, maar archeologisch onderzoek heeft de ligging en de contouren van de voormalige havezate vastgesteld. De grachten en de vorm van het terrein zijn opnieuw zichtbaar gemaakt. Het terrein is vrij toegankelijk en ligt aan wandelroutes rond Gelselaar.

Erve Brooks

Aan de rand van Gelselaar ligt Erve Brooks, een historische boerderij waarvan de geschiedenis teruggaat tot 1538. De oude boerderij is ingericht als museumboerderij. In het gebouw kun je zien hoe het boerenleven in de Achterhoek er vroeger uitzag en zijn verschillende oude voorwerpen en delen van de inrichting te bekijken.

Rond de boerderij is een recreatieterrein met veel mogelijkheden voor kinderen. Er zijn boerderijdieren, een kinderboerderij en binnen- en buitenspeeltuinen. Buiten vind je onder meer een speelvijver, airtrampoline, reuzenschommel en een boomhut met glijbaan. Ook het Avonturenpad en het Blotevoetenland behoren tot het aanbod.

Voor een pauze kun je terecht in het pannenkoekenrestaurant met terras en binnentuin. Erve Brooks is daardoor een plek waar je een bezoek aan een historische boerderij kunt combineren met spelen, dieren en een maaltijd.

Wandelen rond Gelselaar

Vanuit Gelselaar lopen verschillende wandelroutes door het omliggende essen- en coulisselandschap. Het Boereneschpad is een Klompenpad van 12 kilometer dat door Gelselaar, Geesteren en Noordijk loopt. De route voert over de eeuwenoude es, langs beken en houtwallen en door nieuwe natuur. Er zijn ook kortere en langere varianten van 4, 17 en 21 kilometer.

Het Ommetje Gelselaar is ongeveer 7,5 kilometer lang en voert door het dorp en het omliggende buitengebied. Onderweg kom je langs historische boerderijen, erven en andere plekken die iets vertellen over de geschiedenis van Gelselaar. Langs de route staan informatiepunten over de bezienswaardigheden.

Ook de Bollertroute en de Meester Heuvelwandeling lopen door het landschap rond Gelselaar. De routes bieden ieder een andere manier om het dorp, de essen en het Achterhoekse buitengebied te ontdekken.

Fietsen rond Gelselaar

De fietsroute Rondum Gelster is ongeveer 14 kilometer lang en voert vanuit Gelselaar door het omliggende coulissen- en essenlandschap. Onderweg kom je langs oude boerderijen, landwegen en plekken die herinneren aan de geschiedenis van het dorp.

De route kan op verschillende plaatsen worden begonnen of beëindigd, waardoor je de fietstocht ook kunt combineren met een bezoek aan Gelselaar zelf.

Eten en drinken in Gelselaar

In Gelselaar kun je terecht voor een drankje, koffie, lunch of een maaltijd. Vooral tijdens een fiets- of wandeltocht zijn de horecagelegenheden een plek om even te pauzeren.

Café - Café Florijn
Pannenkoekenrestaurant - Erve Brooks

Overnachten in Gelselaar

Wie na een dag wandelen of fietsen in Gelselaar wil blijven, kan ook in het dorp overnachten. Er zijn mogelijkheden voor zowel een verblijf in een vakantieboerderij als in een bed & breakfast.