Spijk
Spijk ligt aan de Boven-Rijn, op het punt waar de rivier vanuit Duitsland Nederland binnenstroomt. Het dorp ligt direct achter de Spijksedijk. Vanaf de dijk kijk je uit over de rivier, de uiterwaarden en de drukbevaren scheepvaartroute. In het dorp en langs de dijk zijn verschillende plekken te vinden die herinneren aan de steenindustrie, de grens en de rivier.
Een bezoek aan Spijk laat zich goed combineren met een wandeling of fietstocht langs de Rijn. Vanuit het dorp kun je via de Spijksedijk richting de Duitse grens en door het omliggende rivierenlandschap.
Steenovensdorp Spijk
De steenindustrie heeft Spijk sterk gevormd. Vanaf de negentiende eeuw werden langs de Rijn steenfabrieken gebouwd. De klei werd in de uiterwaarden afgegraven, naar de fabrieken gebracht en daar tot baksteen verwerkt. Voor de inwoners van Spijk was dit lange tijd het belangrijkste werk. De ligging aan de Rijn was daarbij van groot belang: grondstoffen konden worden aangevoerd en bakstenen konden rechtstreeks per schip worden afgevoerd.
De meeste oude fabrieksgebouwen zijn verdwenen, maar de geschiedenis is nog op verschillende plaatsen herkenbaar. De oude hijskraan aan de Spijksedijk en het beeld van de steenovenarbeider herinneren aan het dagelijkse werk in en rond de steenfabrieken. Ook de huidige steenproductie laat zien dat de baksteenindustrie nog altijd met Spijk verbonden is.
Het Kraantje
Aan de Spijksedijk staat een oude hijskraan uit ongeveer 1930-1940. De kraan stond bij een laad- en losplaats aan de Rijn en werd gebruikt voor de steenfabrieken. Kolen konden hier uit schepen worden gelost voor de steenovens en gebakken stenen werden vervolgens weer in schepen geladen.
De kraan is daarmee niet zomaar een oud werktuig, maar een overblijfsel van de manier waarop de steenindustrie en de Rijn met elkaar verbonden waren. De kraan staat nog op zijn oorspronkelijke plek aan de dijk en is vanaf de openbare weg te bekijken.
Steenovenarbeider
Aan de Willibrordusweg staat het bronzen beeld van een steenovenarbeider. De figuur draagt werkkleding en verwijst naar de mannen die in de steenfabrieken werkten. Het beeld geeft een gezicht aan het werk dat vroeger een groot deel van het dorpsleven bepaalde.
Het oorspronkelijke beeld werd gestolen en later vervangen door een nieuw bronzen exemplaar. Het beeld staat in de openbare ruimte en is daardoor gemakkelijk te bekijken tijdens een wandeling door Spijk.
Heilige Gerardus Majellakerk
De Heilige Gerardus Majellakerk staat aan de Kerkstraat 32 en vormt een herkenbaar punt in het dorp. De kerk werd gebouwd in 1913 en 1914 naar ontwerp van architect H. Kroes. Het gebouw is uitgevoerd in neoromaanse stijl en is aangewezen als gemeentelijk monument.
Sinds 2021 worden in de kerk geen reguliere katholieke vieringen meer gehouden. De kerk is niet regulier geopend voor bezoekers. Van buiten is het gebouw wel goed te bekijken. Rond de kerk ligt de begraafplaats en voor de kerk staat het oorlogsmonument van Spijk.
Oorlogsmonument
Voor de Gerardus Majellakerk staat het oorlogsmonument van Spijk. Het monument herdenkt vier inwoners van het dorp die door oorlogshandelingen om het leven kwamen. Drie van hen sneuvelden tijdens de meidagen van 1940 op de Grebbeberg. Een vierde inwoner kwam in 1947 in Indonesië om het leven.
De namen van de slachtoffers zijn op het monument vermeld. Het monument staat direct aan de Kerkstraat en kan vanaf de openbare weg worden bekeken.
Und so Weiter
Aan het einde van de Spijksedijk, bij grenspaal 660, staat het kunstwerk Und so Weiter. Dit is een opvallende plek omdat hier de Rijn vanuit Duitsland Nederland binnenkomt. Vanaf de dijk kijk je rechtstreeks uit over de rivier en het grensgebied.
Het kunstwerk van Miranda Rikken verwijst naar de grens en naar de geschiedenis van de grenspalen langs de Rijn. De ronde vorm van het kunstwerk sluit aan bij de beweging van het water en de rivier. Het staat vrij in het landschap en is vanaf de dijk te bekijken.
Overnachtingshaven Spijk
Aan de Rijn bij Spijk ligt de in 2024 geopende overnachtingshaven voor de binnenvaart. De haven heeft 50 ligplaatsen voor binnenvaartschepen. Schepen kunnen hier tijdelijk afmeren zonder de doorgaande scheepvaart op de Rijn te hinderen.
Rond de nieuwe haven is ook ruimte gemaakt voor recreatie en natuur. Langs het water loopt een openbaar struinpad met zitplaatsen en picknicktafels. Vanaf de dijk en het pad kun je de binnenvaartschepen van dichtbij zien passeren en afmeren.
Wandelen en fietsen
De Spijksedijk is geschikt voor een wandeling of fietstocht langs de Rijn. Onderweg kom je langs verschillende plekken die in deze pagina zijn beschreven. De route naar de grens voert verder door het open rivierenlandschap en biedt uitzicht op Duitsland en de Rijn.
Bij de overnachtingshaven kun je het struinpad volgen door het buitendijkse gebied. Voor een bezoek aan Spijk kun je daardoor een rondje door het dorp combineren met een tocht langs de rivier en de grens.
Eten en drinken in Spijk
Na een wandeling of fietstocht langs de Rijn kun je in Spijk terecht voor een kop koffie, lunch, diner of een drankje bij Villa Copera aan de Spijksedijk.
Overnachten in Spijk
Voor bezoekers die met een camper komen is er een camperplaats in de Beijenwaard aan de Rijn. Er zijn 10 vaste plaatsen en ruimte voor 5 extra campers.
De camperplaats is bedoeld voor zelfvoorzienende campers. Er zijn geen sanitaire voorzieningen en geen stroomaansluitingen. De ligging aan de Rijn maakt de camperplaats vooral geschikt voor bezoekers die vanuit Spijk het rivierengebied willen verkennen.
