Havezate de Stakenborg - Voorst

Havezate de Stakenborg

Havezate De Stakenborg bij Voorst-Gendringen ligt aan de Aa-strang, bij de stuw in de buurtschap Voorst. Het eeuwenoude huis werd vroeger ook wel Starckenborch genoemd en behoort tot de bijzondere historische plekken in de Oude IJsselstreek.

De eerste bekende vermelding van De Stakenborg dateert uit 1402. In dat jaar gaf de Hertog van Gelre het huis in leen aan de toenmalige eigenaar. Vermoed wordt dat het goed verbonden was met de heren van kasteel Ulft. Tot deze invloedrijke families behoorden onder andere de Van Heeckerens en later Willem IV van den Bergh en zijn echtgenote Maria van Nassau.

In de middeleeuwen was het gebruikelijk dat versterkte huizen door hogere adel in leen werden gegeven aan lagere adel. De leenheer bood bescherming, terwijl de leenman verplichtingen had zoals het verlenen van toegang tot het huis en het leveren van hulp in tijden van oorlog met manschappen, paarden en wapens.

Oorspronkelijk was De Stakenborg waarschijnlijk geen groot kasteel, maar een zogenoemde spieker: een stenen opslaggebouw voor graan met daarboven een woonruimte. In een tijd waarin de meeste mensen nog in eenvoudige houten huizen met vlechtwerk en leem woonden, waren stenen gebouwen zeer kostbaar en vooral voorbehouden aan adel en kerkelijke instellingen.

In de negentiende eeuw werd het hoofdgebouw uitgebreid met nieuwe delen, waaronder het woonhuis en de stal aan de achterzijde. Door de eeuwen heen werd De Stakenborg bewoond door verschillende families, waaronder Van Aeswijn en Marverinck. In 1661 werd de leenplicht op verzoek van bewoner G. van Ansum opgeheven, waardoor het huis een zelfstandiger bestaan kreeg.

In 1724 kwam De Stakenborg in bezit van de familie Van Hal. Deze familie heeft er eeuwenlang een boerenbedrijf uitgeoefend. In 2017 werd het historische gebouw grondig gerestaureerd en werd ook de oude gracht rond het huis opnieuw aangelegd.

De ligging aan de Aa-strang, de middeleeuwse oorsprong en de combinatie van landbouwgeschiedenis en adellijke historie maken De Stakenborg tot een bijzonder stuk erfgoed in het landschap rond Gendringen en Voorst.